Przed pierwszym kontaktem z psychologiem lub psychoterapeutą wiele osób zastanawia się, jak to jest z tą tajemnicą zawodową. Czy specjalista może poinformować inne osoby o tym, że korzystam z terapii? Jak to wygląda, gdy nie mam jeszcze 18 lat? Jakie informacje trafiają do moich rodziców? Na ile mogę zaufać terapeucie?
Ten artykuł powstał po to, by rozwiać wszelkie wątpliwości związane z tajemnicą zawodową w kontekście konsultacji psychologicznych/psychoterapii.
Czym jest tajemnica zawodowa?
Tajemnica zawodowa psychologa i psychoterapeuty obejmuje wszystkie informacje uzyskane od pacjenta- w tym sam fakt uczestniczenia w terapii. Dlatego, jeśli terapeuta spotka Cię przypadkowo w przestrzeni publicznej, nie powie pierwszy „dzień dobry”, by nie narażać Cię na niewygodne pytania ze strony osób towarzyszących (np. „Skąd się znacie?”).
Kiedy tajemnica zawodowa przestaje obowiązywać?
Psycholog czy psychoterapeuta ma obowiązek złamać tajemnicę zawodową w określonych sytuacjach, takich jak:
- zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób,
- sytuacje wskazane w przepisach prawa (np. art. 240 Kodeksu karnego, który nakłada obowiązek zawiadomienia o niektórych przestępstwach),
- podejrzenie przemocy wobec dziecka– zgodnie ze Standardami Ochrony Małoletnich specjalista ma obowiązek zgłoszenia takiego przypadku do odpowiednich instytucji (sąd rodzinny, prokuratura).
Terapia dla osób niepełnoletnich- jak to działa?
Osoba poniżej 18. roku życia nie może samodzielnie zgłosić się na terapię. Pierwsza wizyta odbywa się bez udziału dziecka- uczestniczy w niej jeden lub oboje rodzice. Dopiero kolejne spotkania prowadzone są z udziałem małoletniego pacjenta.
Jednocześnie rodzice nie mają pełnego wglądu w to, co dzieje się podczas sesji terapeutycznych ich dziecka. Terapeuta nie przekazuje szczegółowych informacji uzyskanych od małoletniego w trakcie terapii. Możesz więc czuć się bezpiecznie. Twoje sekrety nie trafią bezpośrednio do rodziców.
Oczywiście, zdarzają się sytuacje, kiedy konieczne jest spotkanie z udziałem rodziców i dziecka. W takim przypadku wcześniej ustala się z pacjentem, jakie informacje zostaną przekazane rodzicom. Zwykle są to ogólne wnioski i zalecenia, a nie konkretne szczegóły rozmów. Wyjątkiem jest wspomniane wcześniej zagrożenie życia lub zdrowia- wtedy rodzice muszą zostać poinformowani, by móc odpowiednio zareagować i pomóc dziecku.
Zaufanie w terapii- klucz do skuteczności
Zaufanie i szczerość to podstawa dobrej relacji terapeutycznej. Na początku może być trudno mówić otwarcie- to naturalne, że pojawia się lęk przed oceną. Warto jednak pamiętać, że psycholog czy terapeuta nie ocenia, lecz stara się zrozumieć źródło problemu i mechanizmy, które go podtrzymują.
Im więcej otwartości wniesiesz w terapię, tym większe szanse na trwałą zmianę i poprawę samopoczucia.
Podsumowanie
Psychologów i psychoterapeutów obowiązuje tajemnica zawodowa, która obejmuje również sam fakt uczestniczenia w terapii. Oznacza to, że nie mogą bez zgody pacjenta informować innych o terapii, z wyjątkiem sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia oraz przypadków określonych przepisami prawa (np. przemoc wobec dziecka).
Osoby niepełnoletnie nie mogą samodzielnie zgłosić się na terapię- wymagana jest zgoda rodzica. Choć rodzice uczestniczą w procesie, nie mają dostępu do szczegółowych treści rozmów prowadzonych podczas sesji z dzieckiem.
Zaufanie i szczerość są kluczowe w relacji terapeutycznej. Terapeuta nie ocenia, lecz pomaga zrozumieć problemy i znaleźć drogę do poprawy samopoczucia.